Αιχμάλωτοι…

Δεκέμβριος 1940

«Πιο πέρα σ’ ένα σημείο προφτάνουμε μια συνοδεία αιχμαλώτων. Καμμιά εικοσαριά Ιταλοί στη γραμμή. Συφοριασμένοι, άπλυτοι, πανάθλιοι. Τους προσέχω και λυπάμαι βαθιά το κατάντημά τους. Ίσως ποιος ξέρει πως θα γίνουμε κι εμείς. Στη φάτσα τους είναι χυμένη μια έκφραση ύστατης οδύνης. Με όλα τους παρακαλούν και ικετεύουν. Μοιράζω, σ’ αυτούς όσα τσιγάρα έχω. Μένουν ευχαριστημένοι και στα χείλη τους σκάει ένα πικρόγελο. Το ξέρετε το πικρόγελο. Δεν νομίζω να κρύβουν μίσος μέσα τους.»

Στάθης Γκοτσίνας – Από  χιόνι –Πολεμώντας στην Αλβανία – α έκδοση ΑΣΚΙ –Βιβλιόραμα 2006 – επανέκδοση 2014 Κυριακάτικη Αυγή

 

Από πάντα είχα τις αμφιβολίες μου για την εικόνα που περνούσε η καθιερωμένη αφήγηση σχετικά με τους Ιταλούς αιχμαλώτους του πολέμου 1940-41. Την εικόνα των καλοζωϊσμένων φρατέλων που σχεδόν αμαχητί παραδίνονταν στους Έλληνες στρατιώτες. Πρώτα απ’ όλα, σε όποια λογική εξέταση και αν το υποβάλεις, ο αιχμάλωτος , δεν μπορεί να είναι ούτε καλοζωϊσμένος, ούτε ευδιάθετος. Έπειτα, διαβάζοντας και ιταλικές πηγές, κατάλαβα το ευνόητο, ότι κι οι ιταλικές δυνάμεις είχαν τα ίδια αβάσταχτα προβλήματα επιμελητείας, εξαιτίας των ανύπαρκτων ορεινών δρόμων, του χιονιού και της διάλυσης τους. Μην ξεχνάμε ότι ένας στρατός σε σχεδόν άτακτη υποχώρησητους πρώτους μήνες του Ελληνοϊταλικού Πολέμου μέχρι την σταθεροποίηση του μετώπου τον Ιανουάριο του 1941, είναι πολύ πιο ευάλωτος και ζορισμένος από τον στρατό που προελαύνει. Έχω την εντύπωση ότι και η αναφορά που κάνει ο Ελύτης στο «Άξιον Εστί» μάλλον εντάσσεται στον ίδιο εθνικό μύθο των καλοζωϊσμένων δειλών.

« Ήταν φορές που εσέρνανε μαζί τους κι αιχμαλώτους, μόλις πιασμένους λίγες ώρες πριν, στα ξαφνικά γιουρούσια που κάναν τα περίπολα. Βρομούσανε κρασί τα χνότα τους, κι οι τσέπες τους γιομάτες κονσέρβα ή σοκολάτες.»

Άλλωστε κι από προφορικές διηγήσεις συμπατριωτών που πολέμησαν το 1940, μάλλον στην πρώτη εκδοχή καταλήγω. Οι Ιταλοί, ειδικά μετά τα Χριστούγεννα του 1940,πολέμησαν σκληρά, κι όταν πιάνονταν αιχμάλωτοι ήταν σε κατάσταση ένδειας και απελπισίας.  Η φράση “Buono Greco” που συνόδευε την παράδοσή τους, μαρτυρεί ακριβώς την απελπισία και τον τρόμο μπροστά στην τύχη που τους περίμενε.

italian-pows

Το σύντομο ημερολόγιο του Στάθη Γκοτσίνα, αξίζει να διαβαστεί. Επειδή, πολύ μακριά από το μύθο ενός ορμητικού ενθουσιώδους πολέμου, εξιστορεί με τρόπο λιτό και άμεσο, τις αφόρητες κακουχίες, την ένδεια, την κούραση, την ασιτία, το κρύο, την απελπισία. Όλα αυτά που σωματικά σχεδόν εξιστορεί ο αφηγητής. Και που καθόλου δεν μειώνουν το μέγεθος της πράξης όσων απλών ανθρώπων πολέμησαν. Κάθε άλλο.-

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s