Ο Κήπος των Αγαλμάτων

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

 Στο Δημοτικό Κήπο της Χίου, δεσπόζει ένα και μόνο άγαλμα ήρωα. Αυτό του μπουρλοτιέρη Κωνσταντή Κανάρη, ενός τρομοκράτη της εποχής του. Που είπε «Κωνσταντή θα πεθάνεις» κι ανατίναξε την καπιτάνα έξω από το λιμάνι της πόλης.

 Όλες οι υπόλοιπες προτομές απεικονίζουν ανθρώπους των γραμμάτων. Ποιητές, συγγραφείς, λόγιους, ανθρώπους που είτε γεννήθηκαν στο νησί, είτε έχουν χιακή καταγωγή. Κι αυτό είναι κάτι που αγαπάω. Η επιλογή να τιμηθούν άνθρωποι ήμεροι που έδωσαν τους δικούς τους αγώνες με την πένα τους. Με τις διαφορές και τις ιδιαιτερότητές τους.

Μπαίνοντας, συναντάς στα δεξιά σου, τον Εμμανουήλ Ροΐδη, αυτό το σπινθηροβόλο πνεύμα της εποχής του. Που ακόμα και σήμερα,  όσα έγραψε φαίνεται ότι μας ταιριάζουν γάντι. Όπως αυτό: «Πολύ φοβούμεθα ότι οι ημέτεροι καθηγηταί καθιστώσι την κλασσικήν αρχαιότητα ενδιαφέρουσαν και αγαπητήν, όσω και οι παπάδες την ορθόδοξον θρησκείαν.» ή πάλι ετούτο «Πλατωνικός έρωτας ίσον μαλακόν παξιμάδιον δια τους μη έχοντας οδόντας.»

 OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Ακριβώς απέναντι στέκει ο Γεώργιος Σουρής, ο «Χιώτης Διαβολόλωλος αστείου χαρακτήρος» με τους δεκάδες χιλιάδες έμμετρους σατυρικούς στίχους στο Ρωμηό. Αναρωτιέμαι τι θα κουβεντιάζουν κάθε βράδυ με το γείτονά του το Ροΐδη και χαμογελώ. Όσο για την καταγωγή του; Τα έχει πει ο ίδιος.

«Κατ’ άλλους είμαι γέννημα της ηρωίδος Χίου
και λέγουν πως εξ ευγενούς κατάγομαι στοιχείου,
πλην άλλοι παραδέχονται πατρίδα μου την Σύρον
και άλλοι περισσότεροι την νήσον των Κυθήρων.
Αλλά εγώ επιθυμώ να είμαι πάντα Χιώτης,
και κάποτε και Συριανός και εσθ’ ότε Τσιριγώτης.»

 OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Προχωρώντας και αριστερά… αφήνοντας τους πνευματώδεις που συναντήσαμε, συναντάμε τον πονεμένο αισθαντικό ποιητή του Πειραιά και της Καστέλλας, το Λάμπρο Πορφύρα. Και τον ακούμε χαμηλόφωνα να μας ψιθυρίζει για τον πόνο των πραγμάτων:

«Ὄξω, βαρύ, μονότονο ψιχάλισμα
δέρνει τὴ στέγη μας· καὶ τότε ἀντάμα
τὰ πράματα ποὺ ἁγιάσανε τὰ χέρια σου
ἀρχίζουν ἕνα κλάμα… καὶ ἕνα κλάμα…
Κι ἀπ᾿ τὴ γωνιὰ ὁ καλὸς τῆς Λήθης σύντροφος,
τ᾿ ἀγαπημένο μας παλιὸ ρολόι,
τραγουδιστὴς τοῦ χρόνου, κι αὐτὸς κλαίοντας
ρυθμίζει ἀργά, φριχτά, τὸ μοιρολόι…»

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Στο πλάι του στέκει ο φιλόσοφος και φιλόλογος Ιωάννης Συκουτρής. Ο βιβλιονόμος της Ακαδημίας Αθηνών και επιμελητής των εκδόσεων του Πλάτωνα. Ο αυτόχειρας του Ακροκόρινθου με το αινιγματικό τέλος. Σα να ξαναδιαβάζουμε τη σεμνή Εισαγωγή του στο «Συμπόσιο».

Συκουτρής Εισαγωγή στο Συμπόσιο

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Λίγο πιο  δίπλα μας κοιτάζει αμίλητος (και δυστυχώς βανδαλισμένος) ο Χιώτης ποιητής Γιάννης Μουτάφης. Αμίλητος αυτός που τραγούδησε τη σιωπή.

«Κάποτε ζεστάθηκα σ’ ένα τζάκι.

Κάποτε δροσίστηκα κάτω από ένα δέντρο.

Κάποτε πέρασα το μονοπάτι της αγάπης.

Όλα τώρα αμίλητα και λυπημένα

Με κοιτούν και μου θυμίζουν ποιος ήμουν.»

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Ούτε ο χειμαρρώδης Γιάννης Ψυχάρης απέφυγε το βανδαλισμό. Να ήταν άραγε όψιμοι οπαδοί της αρχαΐζουσας που τα έβαλαν με το δημοτικιστή; Που διάλεξε να ταφεί στη Χίο κι έβαλε να χαράξουν στον τάφο του αυτά τα λόγια:

«Μοιρολογίστρες, Χιώτισσες, πατριώτισσες μου, μανάδες, αδέρφισσες, θυγατέρες μου, εσείς όλες αν τύχει μια μέρα και κατεβείτε στ’ ακρογιάλι, αν τύχει και περάσετε μπροστά στο άσπρο μου το μνήμα, σταθείτε μια στιγμή, τραγουδήστε μου ένα μοιρολόι από ΄κείνα που σας άκουσα να τραγουδάτε σαν ήμουνα παλικάρι και πήγα στα χωριά της μαστίχας, να μάθω τη λαλιά σας, τα ρωμαίικα.Ποιος ξέρει, μπορεί να με ξυπνήσουν άξαφνα ως και στον τάφο. Τόσο τ’ αγάπησα, τόσο βαθιά τα ΄βαλα  μέσα για μέσα στην καρδιά μου τη ρωμαίικη. Δεν είναι ανάγκη να΄χει το μοιρολόι σας λόγια πολλά. Φτάνουν δυο. Πείτε μοναχά πως γύρισα τον κόσμο πέρα πέρα, πως άφησα τη Γαλλία και πως ήρθα να ζεσταθώ, πως ήρθα να ξαποστάσω, στου Ήλιου μας το φως, στην καλοσύνη της πατρίδας….»

 OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Λίγο παράμερα από τη Βόρεια πλευρά στέκεται ο Αλέξανδρος Γκιάλλας, ο Γ.Βερίτης ο τρυφερός Χριστιανός ποιητής που έσβησε τόσο πρόωρα.

«Ψάλλε, ψυχή μου. Τώρα πια θα πάψω να πονώ.
Γλυκές φυτρώνουν μέσα μου κι ανθοβολούν οι ελπίδες.

Νύχτα τρανή, ξανάνιωμα του παλιωμένου κόσμου, 
σαν φως και δύναμη ψυχής και νου σε νιώθω εντός μου.
Νύχτα τρανή. Ω θείο παιδί στη βρεφική σου φάτνη

κόσμοι, φυλές, λαοί, γενιές, για να σε προσκυνήσουν
σκύβουν γεμάτοι από χαρά κι από παλμό γεμάτοι
κι από το φως που χάρισε στον κόσμο η γέννησή Σου.»

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Απέναντι του έχει τον ποιητή και αγωνιστή Φώτη Αγγουλέ, το Φώτη όπως έχουμε μάθει οι χιώτες να τον αποκαλούμε. Που πέθανε μ’ ένα τσαλακωμένο εικασάρικο στην τσέπη στην Τρίτη Θέση του βαποριού για Πειραιά. Απροσκύνητος.

Μην καρτεράτε να λυγίσουμε 
μήτε για μια στιγμή,
μήδ’ όσο στην κακοκαιριά 
λυγά το κυπαρίσσι.
Έχουμε τη ζωή πολύ
πάρα πολύ αγαπήσει.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Και καθώς κλείνουμε τον κύκλο μας, μας περιμένει ο Γιώργος Θεοτοκάς. Ο κοσμοπολίτης της συγγραφής και του θεάτρου. Ο πατέρας του «Λεωνή», εκείνος που δημιούργησε την «Αργώ», Του έλαχε ο κλήρος να μας αποχαιρετήσει, σ’ αυτή τη σύντομη περιήγηση στον Κήπο των Αγαλμάτων.. .

«Δε σημαίνει τίποτα αν η ελευθερία μάς ωφελεί ή μας βλάφτει. Χρωστούμε να είμαστε ελεύθεροι. Δεν είναι δικαίωμα, αλλά μια υποχρέωση. Είναι ζήτημα αξιοπρέπειας για το έθνος και για τον κάθε πολίτη, ζήτημα αυτοσεβασμού…»

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

4 Responses to Ο Κήπος των Αγαλμάτων

  1. Ο/Η Stavrula λέει:

    Κάτι φεγγάρια που ΄μεινε στη Χιο ο μπάρμπας μου ο Νικόλας, ο πατέρας του πρόσφατα χαμένου ξαδερφούλη, και δούλευε σαν οικοδόμος μοιράστηκε μαζί μου δυο από τις χιώτικες αγάπες του: τη μαστίχα και τα ποιήματα του Φ.Αγγουλέ.

    (Η τρίτη ήταν το ούζο αλλά ήμουνα ανήλικη).

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s