Καλημέρα Καλλικράτη!

Το 2011 ξεκίνησε –εκτός όλων των άλλων- και με την εγκατάσταση και πρώτη λειτουργία των νέων δημοτικών και περιφερειακών αρχών αυτοδιοίκησης που εξελέγησαν στις πρόσφατες εκλογές. Αρχές που καλούνται να υπηρετήσουν τη νέα «καλλικράτειο» αρχιτεκτονική της αυτοδιοίκησης.

Το θέμα δεν είναι δευτερεύον, όσο και αν δεν έχει την απήχηση που θα έπρεπε μπροστά σε άλλα πιο φλέγοντα. Η αυτοδιοίκηση και η λειτουργία της ωστόσο επηρεάζει, συχνά με τρόπο καθοριστικό, την καθημερινότητα, τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων, τον τρόπο που σχετίζονται με τις πόλεις και τα χωριά τους, τις καθημερινές συναλλαγές τους, τη σχέση τους με το δημόσιο χώρο, την πολιτιστική τους κληρονομιά  και με το περιβάλλον.

Είναι βέβαιο ότι 10 μέρες λειτουργίας σε κανέναν δεν επαρκούν για να βγάλει ασφαλή συμπεράσματα. Δυσλειτουργίες, προβλήματα, λάθος κινήσεις, συγκρούσεις ρόλων είναι επίσης βέβαιο ότι θα υπάρξουν. Στο «Ερυθρό Καγκουρώ» είχαμε ασχοληθεί ξανά με την επιχειρούμενη μεταρρύθμιση της αυτοδιοίκησης. [1] Μπορούμε σήμερα με την εμπειρία των μηνών που μεσολάβησαν να προσθέσουμε μερικές πινελιές:

  • Ο «Καλλικράτης» με τον τρόπο που εφαρμόστηκε, ως νομοθέτημα και ως σύνολο διοικητικών πράξεων είναι παράδειγμα δογματικής – αυταρχικής μεταρρύθμισης. Προτάσεις υπήρχαν και μάλιστα πολλές. Από κόμματα, σωματεία, εργαζόμενους, πολίτες. Δεν ελήφθησαν υπόψη. Το παραμύθι της διαβούλευσης ήταν απλά για τα μάτια. Στην ουσία οι προαποφασισμένες ρυθμίσεις ακολουθήθηκαν στο σύνολό τους χωρίς αλλαγές. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, τους «Οργανισμούς» των νέων 13 αιρετών Περιφερειών τους ανέθεσε το σεβαστό Υπουργείο σε εταιρεία συμβούλων, χωρίς να θελήσει έστω να αφουγκραστεί την εμπειρία και τις σκέψεις ανθρώπων που δούλεψαν για χρόνια στους προϋπάρχοντες θεσμούς. Αποτέλεσμα; Οι 13 «οργανισμοί» ήταν στην ουσία ένας με τα ονόματα των Περιφερειών απλά να αλλάζουν. Κι επειδή «από τον καιρό που βγήκε το copy paste χάθηκε το φιλότιμο», να το Βόρειο Αιγαίο που σαλπάρισε κι έγινε Κεντρική Μακεδονία, στο σχέδιο οργανισμού, ή να η Σύρος και η Νάξος που παράτησαν τις Κυκλάδες και μετακόμισαν στο Βόρειο Αιγαίο (στο ίδιο σχέδιο).
  • Ο «Καλλικράτης»  από εκεί που θα ήταν σημαντικός συντελεστής για το «αναπτυξιακό άλμα» ειδικά στην περιφέρεια, τουλάχιστον έτσι έλεγε στο πρόγραμμά του το ΠΑΣΟΚ (τι πάω και θυμάμαι τώρα, θα μου πείτε), συνδέθηκε με ΔΝΤ, Μνημόνιο και τρόικα. Έγινε εργαλείο περικοπών και μείωσης εξόδων. Μόνο που η λογική που σου υπαγορεύει να σχεδιάζεις, πολιτικά και διοικητικά, με το μάτι στο τεφτέρι του μπακάλη και μοναδικό σου μέλημα τι και πόσο θα περικόψεις, είναι λογική μίζερη και αδιέξοδη. Τη στιγμή δηλαδή που οι νέοι θεσμοί για να λειτουργήσουν χρειάζονται σημαντική οικονομική ενίσχυση (κάτι που έγινε και στις εθελοντικές συνενώσεις της δεκαετίας του 1980 και στον πιο πρόσφατο «Καποδίστρια»), το κεντρικό κράτος κοιτάει πως θα περικόψει. Αναπόφευκτο αποτέλεσμα; Η αποχώρηση της αυτοδιοίκησης από τομείς που της έχει δοθεί αρμοδιότητα αλλά όχι οι πόροι για να την ασκήσει, για να εισέλθουν πανηγυρικά (μαντέψτε ποιοι;) οι πάσης φύσεως κερδοσκόποι. Και για να τελειώνουμε με έναν ακόμα βολικό μύθο, οι πόροι που αναζητεί η αυτοδιοίκηση δεν είναι έξτρα φόροι ή χαράτσια, προέρχονται από τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους (ΚΑΠ), το ποσοστό επί της υπάρχουσας φορολογίας που, θεσμικά κατοχυρωμένο αυτό, της αναλογεί. Μόνο που το κεντρικό κράτος, η εκάστοτε κυβέρνηση, τους διαχειρίζεται και τους περικόπτει κατά βούληση.
  • Ο «Καλλικράτης» έγινε στο πόδι (πρωτότυπο αυτό). Ενώ δηλαδή υπήρξε περίπου ένας χρόνος από την εξαγγελία του στην εφαρμογή του, ενώ υπήρξαν σχέδια επί σχεδίων και πομφόλυγες διακηρύξεων, τα ουσιαστικά βήματα για να μπορέσει να λειτουργήσει το νέο μοντέλο, έγιναν από ασθμαίνουσες ηγεσίες το Δεκέμβριο του 2010, ή δεν έγιναν καθόλου. Αποτέλεσμα; Απαραίτητες διοικητικές πράξεις, απαντήσεις σε ερωτήματα, επίλυση αποριών και αντιμετώπιση προβλημάτων έχουν δραματικά καθυστερήσει. Με ότι αυτό συνεπάγεται στην εξυπηρέτηση του πολίτη, στην καθημερινή ζωή αλλά και στην αξιοποίηση κοινοτικών πόρων (κυρίως του ΕΣΠΑ) που πρέπει να γίνει μέσω της αυτοδιοίκησης.
  • Ο «Καλλικράτης» εφαρμόζεται με τρόπο ισοπεδωτικό και ανελαστικό. Αγροτικές και αστικές περιοχές, μικροί οικισμοί και πολυπληθείς αστικές οικιστικές ενότητες, νησιά, βουνά, κάμποι, παραθαλάσσιες και μεσόγειες περιοχές, μπαίνουν όλα στο ίδιο αυτοδιοικητικό τσουβάλι. Εξοπλίζονται με τις ίδιες (ακριβώς) υπηρεσίες, στελεχώνονται με την ίδια φιλοσοφία, ακολουθούν το ίδιο (ακριβώς) διοικητικό μοντέλο. Έτσι εξαφανίζεται η τοπική ιδιαιτερότητα, αυτή η πολυχρωμία, που σκοπός υποτίθεται της αυτοδιοίκησης είναι να διασώσει, να προασπίσει και να προβάλλει. Για να μη μιλήσουμε για τις επιπτώσεις που έχει αυτή η ισοπεδωτική φιλοσοφία στην τοπική δημοκρατία, στην εκπροσώπηση των πολιτών.

    Δ/νση Προμηθειών Δήμου Αθηναίων

  • Ο «Καλλικράτης» μπορεί να λειτουργήσει ως κολυμπήθρα εξαγνισμού αμαρτημάτων των προηγούμενων ετών. Αμαρτημάτων που θα κρυφτούν κάτω από το χαλί. Η παρατεινόμενη αναμπουμπούλα και το διοικητικό χάος θα συμβάλλουν σ’ αυτό. Το πιο κραυγαλέο παράδειγμα ήταν η πρωτοχρονιάτικη «κλοπή» υπολογιστών από τη Διεύθυνση Προμηθειών του Δήμου Αθηναίων (μιλούμε για ύψος προμηθειών αντίστοιχο με Υπουργείο), αλλά δεν ήταν το μόνο. Και πώς να μη γίνει αυτό όταν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί που προβλέπονται από το νόμο της νέας «αρχιτεκτονικής της αυτοδιοίκησης» ακόμα δεν έχουν συσταθεί και θα περάσουν μήνες για να λειτουργήσουν, αν λειτουργήσουν ποτέ;

Τις πρώτες μέρες εφαρμογής της νέας αρχιτεκτονικής (αμάν με αυτή τη μεγαλόστομη φανφάρα), συναντάς στους νέους Δήμους – μαμούθ, εργαζόμενους που δεν ξέρουν τι να κάνουν γιατί δεν τους έχουν ανατεθεί καθήκοντα ούτε ξέρουν το χώρο δουλειάς τους, πολίτες που περιφέρονται από τα «παλιά» γραφεία στα νέα χωρίς να εξυπηρετούνται, επαγγελματίες που δικαίως εξοργίζονται γιατί οι υποθέσεις τους σκοντάφτουν σε νομικά κενά. Συναντάς ακόμα δημοτικούς άρχοντες που είτε ασχολούνται με τον καλλωπισμό των γραφείων τους (όπου από 1/1/2011 έχουν στρογγυλοκαθίσει), είτε με το βόλεμα όσων τους εξυπηρέτησαν στις εκλογές, είτε εξαγγέλλουν μεγαλεπήβολα σχέδια, είτε κυνηγάνε ανεμόμυλους, είτε (οι πιο σοβαροί) ακόμα ψάχνονται. Ελπίζω, με τις σκέψεις που ανέφερα παραπάνω σχετικά με τις εγγενείς αδυναμίες της «μεταρρύθμισης» να κατάφερα να δώσω μια ερμηνεία γι’ αυτό το σκηνικό.

Το Ερυθρό Καγκουρώ αντιπαθεί το ρόλο της Κασσάνδρας. Είναι βέβαιο ότι εκεί όπου υπάρχουν άνθρωποι με φαντασία, όρεξη, εντιμότητα, πίστη στη διαφάνεια και στην κοινωνία των πολιτών υπάρχουν πολλά που μπορούν να γίνουν. Υπάρχουν πεδία όπου η αυτοδιοίκηση μπορεί να παίξει το ρόλο της στον απλό (και μεγάλο) στόχο της καλυτέρευσης της ζωής των ανθρώπων. Σε απόσταση, ακόμα και σε ρήξη με τη δογματική και στενή φιλοσοφία της μεγαλόστομης «νέας αρχιτεκτονικής». Μόνο που αυτό, ήταν και παραμένει ζητούμενο.

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized and tagged , , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

3 Responses to Καλημέρα Καλλικράτη!

  1. Ο/Η rodia λέει:

    //να το Βόρειο Αιγαίο που σαλπάρισε κι έγινε Κεντρική Μακεδονία, στο σχέδιο οργανισμού, ή να η Σύρος και η Νάξος που παράτησαν τις Κυκλάδες και μετακόμισαν στο Βόρειο Αιγαίο (στο ίδιο σχέδιο).//

    Κουφάθηκα… (και απο τα δυο… ματια!)

    Εξαιρετικο ποστ!

    • Ο/Η redkangaroo λέει:

      Καλή χρονιά rodia! (τα είπαμε; δεν τα είπαμε)
      εγώ να δεις όταν το διάβασα με τα ματάκια μου… αλλά «από τότε που βρέθηκε το copy paste χάθηκε το φιλότιμο»

  2. Ο/Η fvasileiou λέει:

    Ο Καποδίστριας χρειάστηκε 2 ολόκληρες θητείες για να μπορέσει να λειτουργήσει και δεν είχε να αντιμετωπίσει τον σημερινό οικονομικό στραγγαλισμό.

    Για μένα πάντως το μεγαλύτερο πρόβλημα και του Καλλικράτη και όλων των προωθούμενων μεταρρυθμίσεων είναι αυτό που αναφέρεις ως β΄: Τα πάντα γίνονται με την λογική των οριζόντιων περικοπών, χωρίς κανένα σχεδιασμό, χωρίς να νοιάζονται να εξυπηρετηθεί ο πολίτης.
    Τα πράγματα είναι πιο τραγικά στην υγεία και την παιδεία.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s