Οι «Φυλές» της Κρίσης – Μέρος Β


Οι νέο μπολσεβίκοι

Είναι προφανές ότι για τους συγκεκριμένους «όσο χειρότερα τόσο καλύτερα». Τι άλλη απόδειξη θέλουμε ότι το σύστημα είναι σάπιο, τρώει τις σάρκες του και πρέπει ν’ ανατραπεί. Εντάξει εκείνοι πάντα το έλεγαν, αλλά μέσα στη σημερινή συγκυρία, έχουν την ευκαιρία να το υποβάλλουν δραματικά σε όλο και περισσότερους συνομιλητές. Δεν έχει σημασία σε ποια παραφυάδα, ή μήπως συνιστώσα που είναι και της μόδας, εντάσσονται. Η ουσία είναι ότι η απάντηση στην κρίση δεν μπορεί να είναι άλλη από την ολική ρήξη και την ανατροπή. Καμιά διόρθωση δεν είναι δυνατή. Συμμετέχουν με όλη τους την καρδιά στις όποιες κινητοποιήσεις, πάντα βέβαια σπρώχνοντας το «πολιτικό πλαίσιο» όσο πιο αριστερά γίνεται. Νιώθουν ότι μόνοι εκείνοι βλέπουν το δάσος ενώ όλοι οι υπόλοιποι έχουν προσηλωθεί στο δέντρο. Συχνά βέβαια η προσήλωση στο τεράστιο δάσος, αγνοεί το ταπεινό δεντράκι που καίει τους υπόλοιπους. Πρόσφατο παράδειγμα όταν ο ενδεής Α. συζητά περίφοβος τη Χ ανθυποπαράγραφο του διαβόητου Μνημονίου, επεμβαίνει ο νέο-μπολσεβίκος Σ. και αποφαίνεται «γι’ αυτό λοιπόν πρέπει να τους αρπάξουμε τα μέσα παραγωγής και να τελειώνει η ιστορία». Εντάξει σε περιπτώσεις οι νέο μπολσεβίκοι μοιάζουν εκτός πραγματικότητας, είναι όμως απαραίτητοι για να βάζουν την πραγματικότητα σ’ ένα γενικότερο κάδρο που αλλιώς θα έλειπε. Άλλωστε τα Χειμερινά Ανάκτορα είναι εκεί, μια σταλιά δρόμος.


Οι «το πλοίο θα σαλπάρει»

Τα σκέφτηκαν, τα μέτρησαν, τα ένιωσαν… κατέληξαν. Στην Ελλάδα δεν υπάρχει μέλλον γι’ αυτούς. Και μεταξύ αστείου και σοβαρού, αλλά πολύ σοβαρά κατά βάθος, σκέφτονται τον εκπατρισμό. Έχουν δυνατότητες και ποιότητα, πιστεύουν βαθιά στον εαυτό τους και λένε ότι θα τα καταφέρουν αλλού, αφού εδώ τις δυνατότητες τους τις χαραμίζουν και τις ευκαιρίες τις απολαμβάνουν άλλοι. Οπότε το μεγάλο σχέδιο της μετανάστευσης είναι μπροστά τους. Το ψάχνουν διακριτικά, μετρούν και υπολογίζουν πιθανότητες, καμώνονται ότι ορθολογικά το σκέφτονται και το ζυγίζουν. Ωστόσο μέσα τους έχει φουντώσει ο πόθος της αποδημίας και το μυαλό τους είναι στη χώρα προορισμού και στο λιμάνι υποδοχής… Αντιλαμβάνονται –γιατί μόνο ψώνια δεν είναι- ότι οι δυσκολίες κι εκεί που θα πάνε θα είναι οι ίδιες ίσως και μεγαλύτερες, καταλαβαίνουν ότι το σύστημα είναι τελικά παγκόσμιο και η διαφυγή είναι ίσως μια αυταπάτη. Αλλά εκεί ξεθωριάζει ο ορθολογισμός τους… πιθανόν επειδή η παρούσα κρίση είναι μια ευκαιρία για να δικαιωθούν ως rolling stones! Επειδή ως γνωστόν «πέτρα που κυλά δε χορταριάζει» έχουν γράψει προκλητικά στις σημαίες τους: «πάντα είναι ώρα να πάμε σ’ άλλη χώρα».

Της «γης οι κολασμένοι»

Το χέρι δε γλιστράει σε τούτο το λήμμα. Η καρδιά μου σφίγγεται. Πρόκειται για όσους ήδη από πριν η κοινωνία της ευμάρειας και της αφθονίας τους είχε ξεράσει. Όσους δεν τους αφορούσε η ευζωΐα και η συλλογική αυτοπεποίθηση. Τους είχε πετάξει στα αζήτητα. Φτωχοί, άνεργοι, πρόσφυγες, πρεζόνια, άστεγοι, «περιθωριακοί», παραπεταμένοι, ψυχικά «άρρωστοι», άνθρωποι με αναπηρίες και χωρίς συμπαράσταση. Άνθρωποι που έλπιζαν –μάταια πιθανόν αλλά έλπιζαν- στη σκιά ενός κοινωνικού κράτους, σε κάποιες –προβληματικές συνήθως- δομές κοινωνικής προστασίας. Και σίγουρα επιζούσαν, ίσως, χάρη σε απομεινάρια κοινωνικής αλληλεγγύης. Η συγκυρία και τα μέτρα τους σπρώχνουν ακόμα πιο βαθιά στον «κάδο απορριμμάτων» της κοινωνίας. Το ελάχιστο που λάμβαναν κι αυτό εξαφανίζεται. Το προβληματικό κοινωνικό κράτος καταρρέει, οι δομές κοινωνικής προστασίας ξεχαρβαλώνονται. Η αλληλεγγύη καθίσταται, για πολλούς, αδύνατη. Στη θέση της έρχεται η υποκριτική «φιλανθρωπία» για τα φλας και τις κάμερες. Κι οι φαταούλικες ΜΚΟ. Της γης οι κολασμένοι είναι εδώ, δίπλα μας, ανάμεσά μας… κι οι τάξεις τους πυκνώνουν από νέο-εκπεσόντες. Η αθλιότητα εισβάλλει ακόμα και στις «προτατευμένες ζώνες», εκεί που μέχρι πριν από λίγο ήταν αδιανόητη η παρουσία της. Να σταθούμε δίπλα τους –ατομικά και συλλογικά- είναι πρωτίστως πρόκληση για τη δική μας, των «βολεμένων», αξιοπρέπεια.


Οι ορθοτομούντες

Όλοι οι υπόλοιποι ζούμε τις συνέπειες της κρίσης. Οι ορθοτομούντες έχουν βάλει σκοπό της ζωής τους να εντοπίσουν, να εξιχνιάσουν, να αποκαλύψουν στους αδαείς τα αίτια της κρίσης. Έχουν ή δεν έχουν γνώσεις οικονομικών, σε όποια σχολή σκέψης κι αν ανήκουν, όπου κι αν στρέφονται ιδεολογικά, διακατέχονται από την ίδια αφοσίωση. Ξεσκονίζουν τα παλιά τους εγχειρίδια από την ΑΣΟΕΕ ή άλλη οικονομική σχολή, ξεκοκαλίζουν τις σωμόν οικονομικές σελίδες των εφημερίδων, περιηγούνται σε ψαγμένες ιστοσελίδες και ιστολόγια. Έχουν πάντοτε απαντήσεις να δώσουν, ερμηνείες για το τι μας συμβαίνει, αποκαλύπτουν σκοτεινά σχέδια κερδοσκόπων, σε εφοδιάζουν διαρκώς με κείμενα και φωτοτυπίες. Αν οι νέο-μπολσεβίκοι έχουν ταχθεί ολόψυχα στην αλλαγή του κόσμου, οι ορθοτομούντες το ίδιο ένθερμα έχουν ταχθεί στην ερμηνεία του. Έχουν πολλά να σου πουν, πολλά να σου μάθουν. Απλά κάποιες φορές μιλούν και ξαναμιλούν, όταν θα έπρεπε ίσως να δράσουν.


Οι «δεν πληρώνω, δεν πληρώνω!»

Στην αρχή ήταν απλά υποχρεωμένοι από τα οικονομικά στενέματα τους. Δόσεις, λογαριασμοί, υποχρεώσεις τους έπιαναν από το λαιμό. Σιγά σιγά συνειδητοποίησαν ότι απλά δεν έβγαιναν. Απλή αριθμητική. Ένα εισόδημα που συμπιέζεται, περικόπτεται, συρρικνώνεται και από την άλλη διάφοροι κερδοσκόποι ξεσαλωμένοι και απαιτητικοί. Δεν είναι οι τυπικοί μπαταξήδες, σε πολλές περιπτώσεις μάλιστα έχουν ιδιαίτερο πρόβλημα. Αλλά υπακούουν στην πίεση της ανάγκης. Δειλά στην αρχή με θάρρος στη συνέχεια άρχισαν να «επαναδιαπραγματεύονται» τις υποχρεώσεις τους. Πράγμα όχι πάντοτε εύκολο ειδικά όταν έχεις να κάνεις με απρόσωπες αιμοτορουφήχτρες όπως οι τράπεζες. Είναι απλούστερο όταν έχεις να κάνεις με πρόσωπα συγκεκριμένα (π.χ. μαγαζάτορες ή σπιτονοικοκύρηδες). Κάποιες τοπικές αγορές και κάποια μικρομάγαζα έχουν ήδη στενάξει από την εξαφάνιση του ρευστού. Στη συνέχεια άρχισαν, πρώτον να συνειδητοποιούν πόσα από τα έξοδα τους ήταν πράγματι περιττά και, δεύτερον, να αντιλαμβάνονται ότι μπορούν από την ατομική τους διέξοδο να αναζητήσουν συλλογικές μορφές αντίστασης στην κερδοσκοπία. Ήδη έρχονται ειδήσεις για γενικευμένες στάσεις πληρωμών από ομάδες πολιτών. Ας περιμένουμε και θα δούμε!


Οι «περασμένα μεγαλεία»

Οι δυσάρεστες, για τη χώρα και τον εαυτό τους, εξελίξεις τους έχουν σπρώξει σε μια απελπισμένη fuga nel passato ή φυγή στο παρελθόν. Και μάλιστα όχι στο πολύ μακρινό αλλά στο μάλλον εγγύτερο. Νοσταλγούν την εποχή της ισχυρής Ελλάδας, της ένταξης «με το σπαθί» μας στη ζώνη του Ευρώ, την εποχή των «καλύτερων Ολυμπιακών Αγώνων», του έπους της Πορτογαλίας… ακόμα και της Παπαρίζειας Eurovision. Δεν έχει πάντα πολιτική διάσταση αυτή τους η νοσταλγία. Περισσότερο νοσταλγούν τη χαμένη συλλογική αυτοπεποίθηση κι αισιοδοξία.. Χωρίς, μέσα στη σχετική κατάθλιψη που γεννά αυτή τους η κατάσταση, να συνυπολογίζουν ότι όλες αυτές οι εθνικές επιτυχίες και η αυτοπεποίθηση (ίσως και οίηση) που τις συνόδευσε είχαν σαθρά θεμέλια. Ίσως μάλιστα να εμπεριείχε και το στοιχείο της ύβρεως. Από το σημείο αυτό και αναλογιζόμενοι «πως φτάσαμε εδώ», προχωρούν στον υπόλοιπο στίχο του Εθνικού Ποιητή «και διηγώντας τα να κλαις…».

Οι Ταλιμπάν της Αυστηρότητας

Νιώθουν οι αυστηροί φρουροί, οι θεματοφύλακες των μέτρων και οι εγγυητές της ομαλότητας, της ευνομίας και της ευπρέπειας (!). Θεωρούν όλες τις αντιδράσεις στα μέτρα καταστροφικές, παράλογες, υπερβολικές. Απεργείς; Υποσκάπτεις την εθνική οικονομία. Διαδηλώνεις; Καταστρέφεις τον ελληνικό τουρισμό. Διαμαρτύρεσαι; Αμαυρώνεις την εικόνα της πατρίδας στο εξωτερικό. Αναπνέεις; Είσαι ιδιόρρυθμος που δεν αφήνεις ήσυχα ήσυχα τους σωτήρες να σε σώσουν. Όραμά τους μια ολικά πειθαρχημένη κοινωνία, που θα ακολουθήσει τις ιερές εντολές των δανειστών – σωτήρων και θα σωθεί χωρίς τσιριμόνιες και αντιδράσεις. Ίσως να φαίνονται ελάχιστοι αριθμητικά, η μηντιακή επιρροή τους είναι όμως αντιστρόφως ανάλογη του αριθμητικού μεγέθους τους. Γιατί, πράγματι, έχουν πιάσει τα πόστα σε τηλεδιάυλους, ραδιόφωνα και «έγκριτες» εφημερίδες… απ’ όπου ως άλλοι μουεζίνηδες κηρύσσουν τη Τζιχάντ της λιτότητας και της αυτοσυγκράτησης.


Οι «να καεί… να καεί…»

Καμία σχέση με τους γνωστούς πάλαι ποτέ «θερμοκέφαλους» εκφωνητές του γνωστού συνθήματος. Ζορισμένοι συνταξιούχοι, σκληρά εργαζόμενοι, μέχρι πρότινος καλοστεκούμενοι μικρο επαγγελματίες, έχουν βγει στα κεραμίδια εξεγειρόμενοι κατά του πολιτικού συστήματος. Δεν είναι μόνο η ανικανότητα του πολιτικού προσωπικού που οδήγησε τα πράγματα στο σημερινό σημείο. Είναι και η κοινή πεποίθηση –τεκμηριωμένη από πολλές περιπτώσεις όμως- ότι «όλοι τα έχουνε πιάσει». Εντάξει, κάποιος ή κάποιοι μπορεί να εξαιρούνται από αυτό το «όλοι», όμως δε φτάνουν για να σώσουν τη χαμένη τιμή του πολιτικού κόσμου. Η βροντερή ιαχή «κλέφτες κλέφτες!» σε σειρά διαδηλώσεων μπροστά στο Κοινοβούλιο, ήταν απολύτως αυθόρμητη και χαρακτηριστική από αυτή την άποψη. Το να κουβεντιάσει κανείς με τους θιασώτες της κατεδάφισης του πολιτικού συστήματος αποδεικνύεται δύσκολο στην πράξη. Γι’ αυτούς δεν υπάρχουν δεδομένα… οτιδήποτε είναι καλύτερο από τη σημερινή κατάντια, θα σου απαντήσουν. Οτιδήποτε; Ας μην μπαίνουμε σε μαύρες (από όλες τις απόψεις) σκέψεις.


Η Γενιά του Χάους

Θα τους συναντήσεις με διαφορετικά ονόματα και προσωνύμια. Κουκουλοφόροι, μπαχαλάκηδες, γνωστοί – άγνωστοι κ.λπ. Εκείνο που τελικά τους ενοποιεί είναι η λατρεία του χάους και της άρνησης. Δεν είναι κάτι που προέκυψε σήμερα, λόγω κρίσης, ενυπήρχε από τα πριν εδώ και πολλά χρόνια… Εντελώς συμβατικά και σχηματικά ο Δεκέμβρης του 2008 είναι ένα σημείο κορύφωσης. Μόνο που σήμερα οι συνθήκες διάψευσης και συρρίκνωσης των όποιων ευκαιριών και δυνατοτήτων, έχουν προλειάνει το έδαφος αυτού του μετανεωτερικού απόλυτου μηδενισμού. Ο οποίος επιτρέπει την εκτόνωση της έντασης στους δρόμους με επίσης απόλυτο τρόπο. Στο απλουστευτικό σχήμα που κυριαρχεί στην αντίληψη της «γενιάς» όλα εξηγούνται: ο εχθρός είναι ορατός, είναι καθημερινά απέναντι, ζητούμενο είναι να τον πλήξεις όπως μπορείς, να του κάνεις ζημιά με όποιο τρόπο. Η βία δεν είναι ταμπού, ίσα ίσα, είναι διαρκώς ζητούμενο. Μόνο που τελικά τα πράγματα, δυστυχώς, είναι πιο περίπλοκα. Οι αόρατοι εχθροί είναι οι πιο επικίνδυνοι, αυτοί που καθορίζουν τις τύχες των πολλών… κι αυτούς δεν τους βρίσκεις στο δρόμο.


Ορίστε λοιπόν, χωρίς να θεωρώ ότι η καταγραφή ομάδων και φυλών τελείωσε (μάλλον δεν τελειώνει ποτέ…), λέω να κατέβω από τη θέση του παρατηρητή όπου τοποθέτησα τον εαυτό μου για τις ανάγκες αυτού του σημειώματος. Άλλωστε είναι οι συνθήκες και οι εξελίξεις που μας περιέχουν που δεν επιτρέπουν την πολυτέλεια της –μη συμμετοχικής- παρατήρησης.
Προσπαθώ με βάση τα παραπάνω γραφόμενα να κατατάξω τον εαυτό μου σε μια από τις –έτσι κι αλλιώς αυθαίρετα ορισμένες – «φυλές». Διαπιστώνω ότι, όπως όλοι μας ίσως, διασταυρώνομαι με παραπάνω από μια ή δυο. Σίγουρα «ενδεής» εκ των πραγμάτων, εξοργίζομαι με τις τιμές χωρίς να το εκφράζω πάντα, διαδηλώνω μαζί με πολλούς άλλους κι η μετανάστευση είναι στο πίσω μέρος του μυαλού μου, ενώ σε φάσεις «ορθοτομώ» τα φαινόμενα προσπαθώντας να βρω ερμηνείες και εξηγήσεις.
Έχω τη γνώμη ότι μια ανάλογη σκέψη μπορεί να οδηγήσει σε χρήσιμα συμπεράσματα. Και όπως και εισαγωγικά λέγαμε ο εμπλουτισμός αυτού του «καταλόγου» είναι αναγκαίος. Ίσως επανέλθουμε.
Καταληκτικά λοιπόν, μια από τις συνέπειες της κρίσης, των μέτρων ή όπως αλλιώς θέλουμε να το πούμε είναι ότι συζητάμε περισσότερο. Γνώμες, απόψεις, προσεγγίσεις διασταυρώνονται, αναμετρώνται, συγκρούονται. Από αυτές τις συζητήσεις προέκυψε και το κείμενο που διαβάσατε. Και στις συζητήσεις αυτές, καθώς και στους συμμετέχοντες αφιερώνεται…

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

2 Responses to Οι «Φυλές» της Κρίσης – Μέρος Β

  1. Ο/Η newagemama λέει:

    Διάβασα με ενδιαφέρον τα κείμενά σου. Έχεις έναν ιδιαίτερο τρόπο γραφής, παραστατικό και καυστικό, που τουλάχιστον εμένα μου άφησε μια πικρή γεύση. Δεν είναι ότι δεν έχεις δίκιο, απλώς συνειδητοποιώ πόσο ίδιοι και διαφορετικοί τευτόχρονα είμαστε οι άνθρωποι, με την κοινή λαχτάρα να εκφραστούμε και παράλληλα να διασώσουμε ό,τι μας προσφέρει την ασφάλεια της τωρινής μας ταυτότητας. Θα σε παρακολουθώ, άφησε κι εσύ μια υποψία ελπίδας στον ορίζοντα!

    http://newagemama.wordpress.com

    • Ο/Η redkangaroo λέει:

      Ευχαριστώ για την ανάγνωση και το ενδιαφέρον newagemama. Όντως τα πράγματα αφήνουν μια πικρή γεύση στην εποχή μας φοβάμαι. Ωστόσο, και μόνο το γεγονός ότι όλο και περισσότεροι άνθρωποι τα κουβεντιάζουν παντοιοτρόπως, και δεν καταναλώνουν απλά όσα σερβίρουν τα δελτία ειδήσεων ίσως είναι μια ηίαχτίδα (un raggio di sole που έλεγε και ο Φελίνι…).

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s